"Alaçatı yitirdiği geçmişine kavuşuyor

 Son yılların popüler mekanı Alaçatı taş evleriyle ve rüzgarıyla ün yapmış bir yer. Şimdilerde ise ünlülerin uğrak mekanı olan Alaçatı üzerine yazılmış "Alacaat'tan Alaçatı'ya, Rüzgarlı Bir Köyün Hikayesi" (Sel Yayıncılık) adlı kitabın yazarı Dr. İsmail Gezgin ile sizler için söyleştik. Alaçatı üzerine çalışmanızın özel bir nedeni var mı?

Yaklaşık on yıldır Çeşme'de yaşıyorum ve bölge tarihi ile ilgileniyorum. Burada yaşayan bir arkeolog olarak bölgenin tarihi ile ilgilenmeyi görev saydım kendime. Çünkü bu bölge araştırma konusunda oldukça bakir bir bölge üzerinde fazla bir araştıra ve derli toplu bir bilgi yok. Bunu yapmak bana düşer mantığı ile yola çıktım. Bir süredir burada arkeolojik yüzey araştırmaları yapıyorum. Çeşme ve Dalyan üzerine de birer kitap hazırladım ve onlar da önümüzdeki sezon basılacaklar.

Bu çalışmada neyi hedeflediniz?

Bu çalışma öncesinde özellikle Alaçatı hakkında neredeyse hiçbir bilgi yoktu. Alaçatı'nın geçmişine dair bir çalışma yapılmamıştı. Ve Alaçatı adeta geçmişini yitirmiş bir kent görünümündeydi. Bu çalışmayla ve devam eden diğer çalışmalarla Alaçatı'ya yitirdiği tarihin yeniden vermeyi hedefledim. Şu anda başladığımız noktadan çok daha ilerideyiz. Antik çağlardan başlayarak bölge tarihini ve önemli özelliklerini vurgulamaya çalıştım.

İLGİNÇ BİR GELİŞİM

Alaçatı'da yaşayan eski insanlar bu gelişmeyi tahmin edebilirler miydi? Buna tepkileri ne olurdu?

Muhtemelen tahmin edemezlerdi. Çünkü bu hızlı gelişmeyi 20 yıl önce bile tahmin etmek güçtü. Ama bu halini görseler herhalde çok şaşırırlardı. Onların ahır olarak kullandığı mekanın bugün insanların en tercih ettiği barlar olması ilginç gelirdi kuşkusuz onlara. Alaçatı tarihinin en önemli özelliklerinden birisi bunun aynı zamanda bir göç tarihi olması herhalde? Evet gerçekten de 18.yy'dan başlayarak büyük göçler almış bir kent. Burada yaşayan hem Rum hem de Türk nüfus dönemin olayları nedeniyle sık sık gidip gelmişler. Büyük trajediler yaşanmış. Aslında halen de göç almaya devam ediyor. Bugün İstanbul başta olmak üzere bir çok metropolün göç ettiği bir kasaba Alaçatı.

CAN KAYBI AZ OLDU

Alaçatı tarihinde dikkatinizi çeken olaylar var mı?

Tabi ki çok var. Bir tanesi 1881 yılında Alaçatı-Çeşme-Sakız fay hattı üzerinde gerçekleşen büyük depremdeki ölüm oranları. Sakız'da binlerce insan ölürken Çeşme ve Alaçatı'da can kaybı çok az olmuş. Yetkililer bunun nedenini araştırınca ilginç bir cevap bulmuşlar. Tam depremin gerçekleştiği öğle saatlerinde dönemin en ünlü ve büyük gemilerinden birisi olan St. Evangelistra gemisi Çeşme açıklarından geçiyormuş. Bunu haber alan Çeşme ve Alaçatı'da yaşayan insanlar deniz kıyısına bu gemiyi görebilmek için çıkmışlar. Bu nedenle depremde çok ev yıkılmasına rağmen evler boş olduğu için Alaçatı'da can kaybı sadece yüz civarında olmuş. Bunun dışında 19.yy'da gerçekten çok gelişmiş bir kasaba Alaçatı. Örneğin bir manastır varmış Alaçatı'da tam yedi katlı ve müthiş görkemli. Bu deprem sırasında o da yıkılmış. O dönem Alaçatı iki şeyiyle ünlüymüş; birincisi üzümleri ve dolayısıyla şarabı, ikincisi ise din adamları. Gerçekten de Hıristiyanlık tarihinde önemli yer tutan din adamları ve teologlar yetiştirmiş Alaçatı.

"Dikkat edilmezse barlar sokağına döner"

Alaçatı'nın ulaştığı noktayı nasıl değerlendiriyorsunuz?

Alaçatı yerel yönetimin de başarısı ile son yıllarda oldukça popüler bir hale geldi. Ünü pek çok turizm kentini geride bıraktı ve hatta uluslararası bir kent oldu. Tabi ki bu da buraya olan ilgiyi artırdı. Sanatsal aktivitelerin artması ile Alaçatı kısa sürede İstanbul'dan sonra bir sanat kentine dönüşebilecektir. Bu konuda olumlu gelişmeler var. Ancak bu ilgi işletmelerin de iştahını kabartmışa benziyor. Dikkat edilmezse Alaçatı bir barlar sokağına dönüşebilir.

İsmail Gezgin Kimdir?

1965 yılında Ilgın'da doğan Gezgin, 1987 yılında Ege Üniversitesi Klasik Arkeoloji Bölümü'nden mezun oldu. Aynı bölümde yüksek lisans ve doktorasını tamamladı. HAlen Ege Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak gödev yapıyor. Gezgin'in "Alacaat'tan Alaçatı'ya" kitabından başka "Aynadaki Herodotos", "Mitoloji: Mitos ve Logos" ile "Arkaik ve Klasik Dönemde Batı Anadolu" adlı kitapları bulunuyor.

                                                                                                                                                                                            [ANA SAYFA]